- تعداد نمایش : 85
- تعداد دانلود : 150
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2013
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8196
سال : 19
شماره : 4
شماره پی در پی : 122
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 4،
،
شماره پی در پی 122
شیوه های فانتزیسازی و کنشهای کارکردی در مجموعه داستان «سورنا در سرزمین دایناسورها» اثر الهام مزارعی
صفحه
(263
- 284)
فرزانه فروزانی (نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله
: اسفند 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: خرداد 1405
چکیده
زمینه وهدف: این پژوهش با هدف بررسی شیوه های فانتزیسازی و کنشهای کارکردی در مجموعۀ پنججلدی سورنا در سرزمین دایناسورها اثر الهام مزارعی انجام شده است. اهمیت موضوع در آن است که فانتزی به عنوان یکی از ژانرهای کاربردی در ادبیات کودک و نوجوان، نقش مهمی در پاسخگویی به نیازهای ذهنی مخاطبان ایفا میکند.
روش: روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی–متنی است. ابتدا مبانی نظری فانتزی و تخیل در ادبیات کودک و نوجوان مرور شده، سپس متن مجموعۀ مورد مطالعه با رویکرد تحلیلی بررسی گردیده است. تمرکز بر شگردهای فانتزیسازی، انواع تخیل و کنشهای کارکردی در روایت بوده است.
یافته ها: نتایج نشان میدهد که نویسنده با بهره گیری از امکانات فانتزی مانند گریز از زمان و مکان، شخصیتپردازی، درونمایه سازی، شیوه های ورود به جهان فانتزی و انواع تخیل، توانسته است فضایی سرشار از تخیل و غافلگیری خلق کند. نوآوری در زبان و واژه سازیهای خلاقانه، استفاده از نمادها و سمبلهای اساطیری و بهره گیری از روایتهای بینامتنی از جمله نقاط قوت این مجموعه است.
نتیجه گیری: مجموعۀ سورنا در سرزمین دایناسورها رمانی در حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان است که علاوه بربهره گیری از شگردهای رایج فانتزیسازی، با نوآوریهای زبانی و روایی توانسته رویکردی تازه در شکلگیری فانتزی ارائه دهدواثری درخور توجه شود.
کلمات کلیدی
ادبیات
, فانتزی
, کودکان و نوجوانان
, مزارعی
- ابراهیمی لامع ، مهدی. (1391) . کارکرد داستانهای فانتزی در ادبیات کودکان . کتاب ماه کودک و نوجوان . ش 177، 53-58.
- براهنی ، رضا .( 1362) . قصه نویسی . تهران : نشر نو .
- پورخالقی چترودی،مهدخت؛جلالی ، مریم. (1389) .فانتزی و شیوه های فانتزیسازی شاهنامه در ادبیات کودک ونوجوان.مطالعات ادبیات کودک دوره اول . بهارو تابستان . شماره 1 -55-73.
- بهار ، مهرداد.(1391). پژوهشی در اساطیر ایران .تهران ، نشر آگه.
- چالاک، سارا ؛ موسوی ، فاطمه. ( 1398). جلوه های فانتزی در قصه های عامیانه ( با تاکید بر قصه های ایرانی ) هفتمین همایش ملی متن پژوهی ادبی ، 1-13.
- حامدیکیا، یوسف .(1396).الفبای داستانهای فانتزی از آشنایی تا نویسندگی .قم: ملورین.
- حجازی ، بنفشه .(1381) . ویژگیها و جنبه های ادبیات کودکان و نوجوانان. تهران : روشنگران.
- حسام پور ، سعید ؛ آرامش فر، شیدا. (1391) . نگاهی به روایتمندی در داستان سه سوت جادویی احمد اکبر پوربر پایه نظریۀماریا نیکولایوا نشریه مطالعات ادبیات کودک . سال سوم .بهار و تابستان شماره 1(پیاپی 5)-19-46.
- دهخدا ، علی اکبر. ( 1385) .لغتنامه .زیر نظر سید جعفر شهیدی . تهران : دانشگاه تهران .
- زایپس ، جک .( 1387) . تبارشناسی فانتزی ،جستار در پریانههای ماندگار.ترجمۀ مسعود ملک یاری .کتاب ماه کودک و نوجوان . (132) ، 30-34.
- سرشار ، محمدرضا .(1388) . الفبای قصه نویسی .تهران :پیام آزادی .
- شیری زاده ،ناصر.(1404) .فانتزی در افسانه های عامیانۀ ایرانی :ظرفیتهای فراموش شده درادبیات کودک و نوجوان .تهران :نیش.
- ..........................(1399)الفبای فانتزی ایرانی ،بومیسازی عناصرفانتاستیک ادبیات کهن فارسی در ادبیات کودک و نوجوان .تهران :نگارتابان .
- صادقی ،عمران و همکاران .(1397).« بررسی داستانهای فانتزی دهۀ هشتاد از منظر نظریۀ روایی ماریا نیکولایوا». فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم ونثرفارسی(بهارادب). سال یازدهم-شماره 3-پیایی41. 183-203.
- صدیقی ، علی اصغر.(1385) . فانتزی در شاهنامه . تهران : نشر ترفند.
- فروم ، اریک .(1378) . زبان از یاد رفته . ترجمۀابراهیم امانت .تهران : نشر فیروزه .
- قزل ایاغ، ثریا .(1386) .ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن.تهران : سمت.
- محمدی ، محمد. (1378) . فانتزی در ادبیات کودکان . تهران . نشر روزگار .
- مزارعی ، الهام. (1396) . سورنا در سرزمین دایناسورها 1.داینامیل فوق محرمانه، تهران :نشر پیدایش .
- مزارعی ، الهام. (1396). سورنا در سرزمین دایناسورها 2.تخم لوچه های یخی. تهران :نشر پیدایش .
- مزارعی ، الهام .(1396) . سورنا در سرزمین دایناسورها.3تیش تیشاسورهای آتشین. تهران :نشر پیدایش .
- مزارعی ، الهام. (1396) . سورنا در سرزمین دایناسورها 4.داینابرک های جنگولک. تهران :نشر پیدایش .
- مزارعی ، الهام. (1396) .سورنا در سرزمین دایناسورها 5. دایناخورهای سیراسور.تهران :نشر پیدایش .
- مندنی پور، شهریار (1383) ،ارواح شهرزاد، سازه ها ، شگردها وفرمهای داستان نو، تهران ، نشر ققنوس.
- میرصادقی ،جمال.(1394). عناصر داستان .تهران : نشر سخن.
- موسوی ، مصطفی ؛ جمالی ، عاطفه.(1388). فانتزی ، چیستی و تاریخچه آن در ادبیات ایران و جهان .نشریه ادب فارسی . دانشکده ادبیات و علوم انسانی . دانشگاه تهران .(2)،61-74.
- نعامی ، هادی و دیگران. ( 1402). خوانش تطبیقی مولفه های فانتزی در رمانهای ارض زیکولا از عمروعبدالحمید و شوومان از نازنین جودت .کاوشنامه ادبیات تطبیقی. دوره 13 . ش 2 . 141-162
- نودلمن ، پری ( 1378). لذت و گونه ادبی . ژرف اندیشی هایی دربارۀ ادبیات داستانی کودکان . مجموعه مقالات دیگر خوانیهای ناگزیر . ترجمۀ مرتضی خسرونژاد.تهران : کانون پرورش فکری کودکان و موجوانان .
- نورتون، دانا ، نورتون ، ساندرا .(1382) . شناخت ادبیات کودکان :گونه ها و کاربردها از روزن چشم کودک .ترجمۀ سیدمحمد هادی محمدی و همکاران . تهران :نشر قلمرو.
- نیدلمن لین ، راث .( 1379) . فانتزی فرار از واقعیت یا ارتقای واقعیت. ترجمۀ حسین ابراهیمی (الوند). پژوهشنامه کتاب کودک و نوجوان . 6(23) -7-31.
- نیکولایوا ، ماریا. (1378). فراسوی دستور داستان . مجموعه مقالات دیگر خوانیهای ناگزیر. ترجمه مرتضی خسرو نژاد . تهران : کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان .